Chromen of verchroomde spulletjes willen met de tand des tijds nog wel eens gelig verkleuren. Er komt dan zo'n gouden gloed overheen te liggen. Deze gloed kan je heel eenvoudig verwijderen met een tip uit grootmoederstijd: maak een papje met wat krijt en azijn en je poetst het zo weg. Je kan ook gewoon zachtjes met het krijtje over het voorwerp heen gaan en dan met een doekje waar je een beetje azijn op hebt gedaan weer schoonpoetsen.
Na deze behandeling eventjes met wat water afspoelen en dan opwrijven met een zachte doek.

Onderhoud
Geëmailleerde voorwerpen kan je het beste gewoon met de hand met wat afwasmiddel afwassen. Als het heel erg vies is, wil even weken in de sodasopje/bleeksopje ook nog wel eens helpen (of poetsen met terpetine, maar dat vind ik zo'n vieze lucht). Doe dit niet lang als er plekjes emaille beschadigd zijn, want dan krijg je natuurlijk roest. Eenmaal schoon, gewoon af en toe met een vochtig doekje afnemen.

Geschiedenis
Wist je dat het emailleren van dingen echt enorm oud is? Dat voert al terug tot het jaar 100. Toen emailleerden de Romeinen al zaken. Vanaf de 12e eeuw gaf de kerk opdracht tot het emailleren van metalen stukken. Deze werden dan nog versierd met edelstenen en dergelijke. Het was een kunstvorm. Pas in het begin van de 20e eeuw werd emaille bij het 'gewone volk' echt populair en werden potten en pannen geëmailleerd.

Ik hoor zo vaak een beetje rare verhalen over het behandelen van houtworm, dat ik er toch maar een topic aan wijd. Niet dat ik een enorme expert ben, maar toch.

Je hebt om te starten verschillende soorten houtworm. Grofweg in te delen in nathoutwormen en drooghoutwormen. De nathoutwormen treffen we in principe niet binnenhuis aan, tenzij je een lekkage hebt. Deze wormen zitten vooral in afgestorven stammen/takken van bomen e.d.

De drooghoutwormen zijn basaal te verdelen in drie soorten: klein (2 soorten), groter, groot.
De grote, Boktor, ga ik hier niet bespreken qua behandeling, want dat kan je echt niet zelf. Dit zijn echt enorme wormen die tot 6 cm lang kunnen worden met een doorsnede van 1 cm (griezels dus). Als ze eenmaal ontpopt zijn tot tor zijn ze nog griezeliger. De uitvliegopeningen zijn natuurlijk ook groot (tot een cm doorsnede). Ze zitten ook niet vaak in meubels, maar in balken van huizen e.d. De kaken zijn echt heel sterk, ze kunnen zelfs door een lap lood heen eten. Dus als je die ergens in aantreft … heel hard wegrennen.
Dan hebben we de kleine en de grote houtworm, deze komen we wel regelmatig tegen in brocante meubels. De kleintjes geven gaatjes van ongeveer 1 à 2 mm doorsnede en de gaatjes zijn rond. De grote geven gaatjes van ongeveer 2 tot 4 mm doorsnede en die gaatjes zijn vaak wat ovaler. De gaatjes komen overigens niet van de wormpjes maar van de wormpjes die inmiddels torretjes zijn geworden. Die kruipen naar buiten en laten een gaatje achter, genaamd de uitvliegopening. Tot zover nog niets aan de hand, maar als er meerdere tegelijkertijd naar buiten komen en ze gaan paren … dan gaat het vrouwtje meerdere nestjes met eitjes leggen en begint het gedonder opnieuw. Uitvliegperiode kleine houttor is mei-september, de grote vliegt april-mei uit. Voor foto’s van deze beestjes google eens op houtworm en dan op afbeeldingen.

Hoe weet je nou of ze er nog in zitten?
Dat weet je eigenlijk gewoon niet. Heel vaak hoor ik ‘ach, dat zit er allang niet meer in hoor’. Niet geloven alsjeblieft!! Tuurlijk als ergens maar drie gaatjes in zitten, is de kans klein dat ze het hout zo lekker vonden dat ze er nog inzitten, maar het kan wel. Het kan heel lang duren voordat de wormpjes zich ontpoppen tot kevertje (echt jaren), dus tegen de tijd dat ze eruit komen en het dus te laat is, ben je jaren verder. 

Maar goed, goede aanwijzingen dat ze nog in zitten zijn:

• de randjes van de gaatjes zijn nog heel scherp afgetekend en nog niet afgezwakt door de tijd
• het hout dat je binnen in het gaatje ziet, is schoon (denk aan de oude tak die je doorzaagt, binnenin oogt het nog vers)
• als je er tegenaan klopt, komt er hier en daar nog boormeel uit
• vooral in warme periodes kan je ze ’s avonds horen knagen (echt waar!)
  Zoals gezegd, zeker weten doe je het nooit, dus gewoon het zekere voor het onzekere nemen en behandelen.

  Hoe behandelen?
  Vaak hoor je dat Petroleum een goed middel is tegen houtworm. Dat klopt, als je het daarmee insmeert en er daarna een lucifer bijhoudt, werkt het super, hihi. Nee, even alle gekheid op een stokje, Petroleum doodt inderdaad de worm en het kevertje, maarrr niet de eitjes. Dus niet voldoende effectief. Invriezen is ook een mogelijkheid, maar ook hier weer: als het niet goed gebeurt, doodt het de eitjes niet. Dus mijn remedie: gewoon behandelen met vloeibaar anti-houtwormmiddelen. Bij bijna iedereen zit wel een doe-het-zelf-zaak in de buurt en daar treft je bijv. bij de HG-afdeling (vaak in de buurt van de terpetine e.d.) een anti-houtwormmiddel aan.

  Hoe gebruiken anti-houtwormmiddel
  Tuurlijk, gebruiksaanwijzing staat ook op de verpakking, maar toch hoor ik soms dingen voorbij komen waar ik van schrik. Begrijp me niet verkeerd, bedoel het niet belerend, maar deze beestjes wil je toch gewoon niet in je huis hebben?
  Als het te behandelen item is geverfd, heeft het natuurlijk geen zin om het anti-houtwormmiddel er gewoon overheen te spuiten!! Het is niet zo dat het dwars door de verf heen gaat. Ook als er was op zit, ben je gewoon een beetje de pineut. In dat geval zal je het item ofwel helemaal kaal moeten maken ofwel de gaatjes moeten injecteren met de vloeistof m.b.v. een spuit (ik heb zelf een spuit van de tandarts gekregen, die wordt gebruikt om wondjes uit te spoelen. Het uiteinde past perfect in de gaatjes. Gewoon even navragen bij bijv. apotheek). In principe is 1 op de 3 à 4 gaatjes inspuiten voldoende, zelf doe ik ze gewoon allemaal en dan ook nog drie keer (ben helemaal niet panisch hoor, ahum).
  Is het te behandelen item onbehandeld, dan heb je geluk en kan je het gewoon inspuiten of met de kwast instrijken, zelf vind ik het laatste het handigste. Overigens injecteer ik de gaatjes dan ook nog maar gewoon een keer met de spuit én check ik rondom mei-september regelmatig ook gewoon nog of er gaatjes bij zijn gekomen. Dit is de uitvliegperiode. Gelukkig heb ik het na behandeling nog nooit meegemaakt dat er nog leven in zit. Maar ja, beter be safe than sorry…
  Overigens zullen ze, daar zijn we denk ik allemaal het bangste voor, niet snel in een behandelde en/of verlijmde vloer gaan zitten, daar houden ze niet zo van heb ik me door een echte expert laten vertellen.

  Zo, megalang verhaal, maar echt, neem geen risico's en behandel gewoon alles waar ook maar 1 gaatje in zit. Dat doe ik ook met de spulletjes die ik verkoop, echter ik ben natuurlijk geen professioneel verdelger en kan er dan ook helaas geen garantie op geven.

Onderhoud

• Oud linnengoed kan gewoon in de wasmachine en zelfs wel tot 90 graden (niet doen met hele fijne materialen als ragfijn katoen en kant, ik heb het hier echt over keukendoeken e.d.). Zelf leg ik stukken die erg vies zijn altijd eerst een nachtje te week in een sopje met Vanish. Meestal zijn alle vlekken er dan al uit. Met uitzondering van roestvlekjes, deze heb ik er echt nog nooit uitgekregen. Als iemand hiervoor de gouden tip heeft, laat het me weten.
• Vlekken die na een voorweek- en wasbeurt er nog niet uit zijn, willen nog wel eens verdwijnen door 'zonbleken'. Het linnengoed nat in de zon ophangen en zodra het droog is, weer nat maken en opnieuw in de zon hangen. Dit blijf je een aantal malen herhalen. Vaak willen vlekken dan nog wel verdwijnen of in ieder geval vervagen. En ... als het linnengoed grauw is, wordt het hiervan weer wat frisser.

Geschiedenis
Waarom is oud linnengoed eigenlijk voorzien van monogrammen? Vroeger hadden ze natuurlijk nog geen wasmachines en werd textiel met de hand gewassen. Vlekken gingen er niet altijd uit en de stof werd vaak grauw. Daarom werd 1 keer in de zoveel tijd alles naar een 'blekerij' gebracht. Dit waren bedrijven die het textiel eerst heel goed wasten en het daarna door de zon weer helder lieten bleken. Natuurlijk moest op de een of andere manier wel duidelijk zijn van wie wat was. Daar kwam het monogram om de hoek kijken, op die manier was duidelijk aan wie bepaalde stukken toebehoorden. Staan er ook nog cijfers op geborduurd? Deze geven aan hoeveel stuks er van een bepaald item waren.

Onderhoud
Prachtige tafelaankleding vormt het zilveren en verzilverd bestek. En natuurlijk is het helemaal niet erg dat er een beetje aanslag op komt, maar je wilt natuurlijk wel dat het mooi blijft en niet pikzwart wordt.

Hieronder wat tips voor het onderhouden van het bestek of andere zilveren/verzilverde artikelen.

• Afwassen kan je bij verzilverde stukken gerust door de vaatwasser laten doen (voor alle duidelijkheid: voor echt zilver geldt dit niet, nooit in de vaatwasser doen). Maar er zijn dan wel een aantal zaken waar je even op moet letten:
  check voor alle zekerheid nog even de tekst op de verpakking van je vaatwastabletten, 99 van 100 keer kan het gewoon. Bij twijfel: met de hand afwassen, better be safe than sorry. Zorg dat het verzilverde stuk niet in contact komt met rvs.
  En altijd even goed kijken bij messen en bijv. taartscheppen of het handvat verlijmd zit. Deze spullen moet je niet in de afwasmachine doen, het water is te heet voor de lijm en dan heb je kans dat het in twee delen eruit komt. Voor alle zilveren/verzilverde artikelen geldt dat je ze niet te lang (niet langer dan een dag) in contact moet laten komen met etenswaren. Dit kan inbijten en blijvende schade veroorzaken.
• Het echte poetswerk kan met zilverpoets. Fijne stof om mee te poetsen is flanel, lekker zacht en pluist niet (denk ouderwetse gele stofdoeken).
  Kan je niet overal goed bij? Pak dan gewoon een oude tandenborstel. Bij het poetsen trouwens niet enorm hard gaan boenen natuurlijk hè, dan poets je het mooie er juist af en wordt het geel.
• Is het echt heel erg vies? Leg dan een stuk aluminiumfolie in een badje met heet sodawater (ongeveer 1 eetlepel per liter water). Zorg dat het bestek in contact komt met het aluminiumfolie en laat het een tijdje staan. Het vuil wordt hierdoor losgeweekt. Daarna even oppoetsen met een zilverdoek. Ook hier weer: let op verlijmde delen. Dan kan het nog wel hoor, maar dan met lauw water.
• Roest: wrijf het bestek goed in met een door midden gesneden rauwe ui, het sap van de ui lost de roest op. Probeer het voor de zekerheid gewoon eerst op een klein stukje.

Geschiedenis
Heel lang geleden aten mensen natuurlijk gewoon alles nog met hun vingers. Omdat dat niet altijd even makkelijk was, werd al snel het mes ontwikkeld (nog niet zoals wij het nu kennen natuurlijk). Dit was het eerste "bestekstuk" dat bestond. Voor de rest volstonden de vingers nog prima vonden ze. Als tweede werd de lepel ontworpen, is toch wat makkelijker soep eten nietwaar :). In eerste instantie natuurlijk gewoon van hout, zilver kwam pas heel veel later.
En als laatste kwam de vork, dat was echter pas in de 18e eeuw. En dan nog, in het begin werd deze alleen maar gebruikt om even iets uit de pan te prikken. Verder werd er nog steeds met de vingers gegeten. Moet je nagaan hoelang er gewoon met de vingers gegeten is!
Pas aan het einde van de 17e eeuw tot aan medio 18e eeuw kwam het bestek pas echt in zwung en werden de tafels er mee gedekt. Vanaf dat moment werd er ook steeds meer aandacht besteed aan het uiterlijk van het bestek en onderstonden op elkaar afgestemde vorken en lepels. De messen deden nog niet mee, die nam je tot aan de 19e eeuw gewoon zelf mee als je ergens ging eten.

Wanneer is iets nou 'echt' zilver en wanneer verzilverd?
Tja, 'echt' zilver is het eigenlijk nooit. Zilver is van zichzelf te zacht en wordt dus altijd gemengd met onedele materialen bij verwerking. Maar als het zilvergehalte van deze menging in ieder geval 80% is, spreek je van zilver. Als je bijv. naar zilveren sieraden kijkt, dan zie je daar meestal een stempeltje in staan met '925' Dit betekent dat van de 1000 delen die erin zitten, er 925 zilver zijn. Oftwel 92,5%.
Bij verzilverde artikelen, is er simpelwel een zilveren laagje ergens overheen gegoten. De hoeveelheid zilver die in dat laagje zit, wordt ook weer in een getal uitgedrukt. Een zilvergetal 90 of 100 is goed. Deze stukken blijven nml. heel lang mooi. Het zogenaamde hotelzilver is de hardste legering en wordt vaak als de beste verzilvering gezien.